یازده قرن گذشت!
نویسنده: سیدعلی پورطباطبایی
1100 سال پیش، در چنین سالی غیبت کبرای امام زمان(عج) آغاز شده است.
در توقیع مبارک امام مهدی (عج) خطاب نائب چهارم ، علی بن محمد سمری آمده است: «ای علی بن محمد سمری! خداوند پاداش برادران دینی تو را در مصیبت مرگ تو بزرگ دارد، تو از اکنون تا شش روز دیگر خواهی مرد. پس امر (حساب و کتاب) خود را جمع و جور کن و درباره نیابت و وکالت به هیچ کس وصیت مکن تا به جای تو بنشیند، زیرا غیبت کامل فرا رسیده است. دیگر تا آن روزی که خداوند متعال خواهد، ظهوری نخواهد بود و آن پس از مدت طولانی خواهد بود که دلها را سختی و قساوت فرا گیرد و زمین از ستم و بیداد پر گردد. به زودی از شیعیان من ادعای مشاهده خواهند کرد، بدان هر کس که پیش از خروج سفیانی و بر آمدن صیحه و بانگی از آسمان ادعای دیدن مرا نماید، دروغگو و تهمت زننده است. قدرت و توانایی از آن خداوند متعال است و بس. »
این چنین است که فصل جدایی امام زمان(عج) و ما فرا می رسد و غیبت کبرای حضرتش شروع می شود. اما فکر نمی کنم هیچ کدام از کسانی که هنگام قرائت توقیع امام زمان(عج) حاضر بوده اند، فکر می کردند که کار غیبت به چنین درازایی کشد و هجران ما و امام این چنین طولانی شود.
در این یازده قرنی که امام به مانند خورشید پشت ابر، در غیبت به سر برده است، اتفاقات بسیاری برای شیعیان افتاده است. از حمله مغول گرفته تا ایجاد نخستین دولت شیعی و سپس نخستین انقلابی که برپایه آموزه های مهدوی رخ داده است، همه در ایام غیبت کبرا اتفاق افتاده اند.
آنچه در این میان شایسته اهمیت است، نحوه ارتباط با امام در ایام غیبت کبری است. هشداری که ایشان در توقیع خود به نائب چهارم داده است، نشان از این دارد که افراد زیادی ادعای مشاهده امام زمان را خواهند کرد و این خود از آسیب هایی است که طولانی شدن غیبت به دنبال داشته و دارد.
یازده قرن دوری میان امام و مردم، آسیب های دیگری نیز داشته است که مهم ترین آنها، عادت کردن به غیبت است. مردم چنان به غیبت امام زمان (عج) عادت کرده اند، که حضور امام میان خود را تقریبا از یاد برده اند. اگر در زمان دیگر ائمه، حضور اهل بیت ساده و بدیهی بوده است و شیعیان در هر مشکلی به ایشان رجوع می کرده اند، اما در 1100 سال غیبت حضرت حجت، غیبت امام تبدیل به اصل مسلم شده است و دیگر کسی مهیای ظهور ایشان نیست.
شک نسبت به وجود امام زمان (عج) آفت دیگری است که طولانی شدن غیبت به دنبال داشته است، در این میان مدعیان زیادی هم که ادعای امام زمانی کرده اند، در شک نسبت به وجود ایشان بی تاثیر نبوده اند.
دیگر آفتی که طولانی شدن غیبت به دنبال داشته است، حاکم شدن ناامیدی و یاس در دلهای مومنان است. دسته ای از شیعیان متاسفانه فرق بین مفهوم غیبت امام و نبود امام را نمی فهمند و فکر می کنند عدم اشکار بودن چهره امام زمان(ع)، در واقع به معنی نبود ایشان است. این در حالی است که تفاوت بنیادین بین مفهوم غیبت و عدم وجود امام وجود دارد، نبود امام را می توان به شب تاریک تشبیه کرد اما غیبت امام به مانند زمانی است که خورشید در پشت ابر به سر می برد و تنها زمین از تابش مستقیم اشعه حیات بخش آن محروم شده است.
در این شماره از نشریه ساعت صفر، در پرونده ویژه ای که به موضوع یازده قرن انتظار اختصاص یافته است، بعضی از ویژگی های دوران غیبت امام زمان را بررسی کرده ایم.
مصاحبه ای که با دکتر جاسم حسین، نویسنده تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم صورت گرفته است، یکی از معدود مصاحبه هایی است که با نویسنده این کتاب برجسته در ایران انجام شده است.
در کنار این مصاحبه، بحث مدیریت امام زمان نیز در مقدمه ای که حجت الاسلام مسعود پورسید آقایی بر کتاب مهدویت و صلح کل نوشته اند، نیز مطرح شده است.