نیایش های مهدوی، آخرین نسخه نیایش های حیات بخش
محمد آقایی پر
این روزها خیلی ها در قالب های گوناگون به عرض ارادت به حضرت مهدی (عج) می پردازند و از اشعار ادبی تا دل نوشته ها گرفته و از اذعان به انتظار گرفته تا برپایی جشنواره ها و توسعه شعائر مهدوی، همگان در تظاهر به حرکت در مسیر مهدوی اند، اما نیایش ها و ادعیه مهدوی هم چنان غریب اند.
نیایشگاه کعبه خاستگاه آخرین منجی
بشر از اعصار و قرون نخستین زیست خود به نوعی با نیایش و دعا مشغول بوده و این موضوع نه فقط به عنوان یک نیاز روحی برای فرد، بلکه در قریب به اتفاق ادیان و مکاتب به عنوان یک آئین و رسوم اجتماعی مطرح بوده است و بقایای برجای مانده از نیایشگاههای بزرگ گذشتگان در گوشه و کنار جهان که گاهی زمان ساختشان به هزاران سال پیش هم می رسد، مهر تائیدی بر این ادعاست اما در این میان آنچه واضح و روشن است، این است که هم اکنون مهمترین عبادتگاه جهان و البته پر زائرترین و تاثیرگذارترین نیایشگاه انسانها متعلق به مسلمانان است و آن مکان جایی نیست جز بیت الله الحرام و خانه کعبه که به گواه احادیث فراوان کنار همین بیت خاستگاه آخرین منجی بشریت نیز هست که جمعه روزی از جوار آن صوت انا المهدی سر خواهد داد.
خلق حماسه جاوید کربلا در نیایش های حسینی
اصولا" هرچه روح به خدا نزدیکتر باشد، آشفتگی اش کمتر است ، زیرا نزدیکترین نقطه به مرکز دایره، کمترین تکان را دارد و دقیقا نیایش مجموعه اعمال و رفتاری است که روح آدمی را به معبود جاوید نزدیک می سازد، دین مبین اسلام به عنوان آخرین نسخه هدایت بشری توصیه ها و موکدات ژرفی در خصوص نیایش دارد و در حقیقت نیایش های اسلام علاوه بر وجوه عبادی فردی خود، دارای ابعاد دقیق اجتماعی و سیاسی نیز هستند که آئین عبادی سیاسی حج و نماز جمعه از جمله آن هاست.
بزرگترین حماسه تاریخ بشریت نیز از یک آئین نیایشی در مکه مکرمه مشهور به حج ناتمام و از سوی اباعبد الله الحسین(ع) آغاز شده و استمرار این حرکت که به رودرویی مسلحانه با منافقان مسلمان نما در کربلا انجامید تنهاترین جنگی است که لحظه لحظه وقوع و انجامش، سرشار از نیایشهای پاکان و صالحان خلق کننده آن است. طوری که اینک از پس قرنها هنوز نماز ظهر سید الشهدا(ع) شهره در میان اهل علم و ایمان است و ذکر وقایع این جنگ نابرابر زوایای الهی بودن تمام حرکات جنگ آوران آن را تصدیق می کند.
نیایش های سایر مخلوقات در قرآن
حتی در متون اسلامی نیز پا فراتر از نیایش های انسانها رفته است و قرآن کریم در آیه 41 سوره نور بر نیایش سایر مخلوقات در برابر عظمت خداوند تصریح دارد و می گوید: أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ؛ آيا ندانستهاى كه هر كه [و هر چه] در آسمانها و زمين است براى خدا تسبيح مىگويند و پرندگان [نيز] در حالى كه در آسمان پر گشودهاند [تسبيح او مىگويند] همه ستايش و نيايش خود را مىدانند و خدا به آنچه مىكنند داناست.
در این میان گروهی از سوره های قرآن کریم نیز با تسبیح خداوند شروع می شوند که سور مسبحات نیز بدان می گویند.
ادعیه مختلف اسلامی نیز در طول تاریخ به یادگار رسیده که هر کدام حاوی وجوه متعددی از نیازهای روحی انسانهاست که امروز دعای کمیل منتسب به حضرت علی (ع) و دعای ندبه ویژه امام زمان (عج) در شب و صبح روز جمعه توسط ارادتمندان مهدوی زمزمه می شود و اتفاقا روز جمعه که متعلق به حضرت مهدی(ع) است با برخورداری از این دو آئین عبادی و معنوی به همراه برگزاری نماز جمعه جلوه دیگری در میان ایام هفته یافته است.
نیایش مهدوی؛ آخرین نسخه نجات بشر
بزرگان معاصر نیز پیوسته ضمن استغاثه به درگاه باریتعالی در نیایش های خود مدان دست تمنا به سوی الله گشوده و برای سلامتی حضرت حجت دعا کرده اند، عالم روشن ضمیر و فقید سعید حضرت آیت الله بهجت رحمته الله علیه می گوید:
حضرت غائب (عج) داراي بالاترين علوم است؛ و اسم اعظم بيش از همه در نزد خود آن حضرت است. با اين همه، به هر کس که در خواب يا بيداري به حضورش مشرّف شده، فرموده است برای من دعا کنید. (در محضر بهجت 2/299)
این عالم تازه درگذشته شیعی همچنین می گوید: راه خلاص از گرفتاری ها، منحصر است به دعا کردن در خلوت برای فرج ولی عصر(عج)؛ نه دعای همیشگی و لقلقه زبان بلکه دعای با خلوص و صدق نیت و همراه با توبه. (در محضر بهجت 2/347)
روايت دارد که در آخر الزمان همه هلاک مي شوند به جز کسي که براي فرج دعا مي کند، گويا همين دعا براي فرج، يک اميدواري است و يک ارتباط روحي با صاحب دعا است، همين، مرتبه اي از فرج است.(گوهرهاي حکيمانه:115)
نیایش های مهدوی تجدید پیمان با امام عصر(عج)
راز و نیاز و نیایش در مکتب تشیع فقط به گریه و زاری و درخواست نیازهای فردی خلاصه نمی شود بلکه نیایش های اسلامی سرشار از نکته ها و فرازهایی برای تعالی زندگی دنیوی و اخروی افراد است.
هم چنین در دعاهایی که به نوعی در ارتباط با موضوع امام عصر (عج)می باشد غنای بیشتری در محتوای این رویکرد مشاهده می شود ب طوری که دعای عهد تجدید بیعت با امام حق و ولایت ایشان است.
در این دعا ابتدا خداوند را به اسامی و صفات می خوانیم و بر امام زمان خویش صلوات می فرستیم، سپس فرج (عج) و حضور خویش را در زمان ظهور طلب می کنیم، در بخشی از این دعا، دست نیاز به آستان الهی بلند کرده، زمزمه می کنیم: اللهم انی اجدد له فی صبحه یومی هذا.
زیارت آل یاسین نیز توقیعى است که از ناحیه مقدس امام عصر(عج) صادر گشته که فرموده اند: هر گاه خواستید به ما توجه پیدا کنید همان گونه که خداوند فرمود، بگویید: سلام على آل یاسین... .
این زیارت بسیار معتبر و پرمحتوى است و در بر دارنده عقیده هر شیعه در زمان غیبت است و آن چه یک شیعه باید در زمان غیبت بداند در آن ذکر شده است.
در این زیارت ابتدا سلام هاى متعددى با مضامین بالا، خطاب به امام زمان(ع) آمده و سپس حضرت را براى عقاید قلبى خود از اقرار به ائمه(ع) و دیگر عقاید تشیع شاهد مى گیرد.
در زیارت یاسین پس از صلوات بر در دعاى بعد از زیارت آل پیامبر(ص) دعاهایى در مورد دعا کننده دارد و بعد صلوات بر حضرت حجت(ع) با القاب مخصوص است و بعد دعاهایى در مورد حفظ و فرج و تأیید و ظهور حضرت و درباره شیعیان آمده است.
آثار روان شناختى نیایش
نیایش از نظر روان شناختى آثار متعددى در روح و روان آدمى دارد که رهایى از تنهایى و بیگانگى، روشن دلى، کاهش ناراحتى ها، امید و نشاط، پرورش تمرکز ذهن، برخوردارى از لذّات معنوى، بر طرف کننده تکبّر، بازیابى خود و خروج از غفلت از مهمترین آثار نیایش است.
این آثار در مکتب سبز مهدوی وقتی نمود و بروز بیشتری پیدا می کند که دانسته شود آخرین ذخیره الهی برای نجات بشر خود به منتظرانش توصیه کرده است که به دعا و نیایش بپردازند و برای فرجش از خداوند استمداد کنند.نیایشگاه کعبه خواستگاه آخرین منجی
بشر از اعصار و قرون نخستین زیست خود به نوعی با نیایش و دعا مشغول بوده و این موضوع نه فقط به عنوان یک نیاز روحی برای فرد، بلکه در قریب به اتفاق ادیان و مکاتب به عنوان یک آئین و رسوم اجتماعی مطرح بوده است و بقایای برجای مانده از نیایشگاههای بزرگ گذشتگان در گوشه و کنار جهان که گاها" زمان ساختشان به هزاران سال پیش هم می رسد مهر تائیدی بر این ادعاست اما در این میان آنچه واضح و روشن است آنکه هم اکنون مهمترین عبادتگاه جهان و البته پر زائرترین و تاثیرگذارترین نیایشگاه انسانها متعلق به مسلمانان است و آن مکان جایی نیست جز بیت الله الحرام و خانه کعبه که به گواه اخادیث فراوان کنار همین بیت خواستگاه آخرین منجی بشریت نیز هست که جمعه روزی از جوار آن صوت انا المهدی سر خواهد داد.
خلق حماسه جاوید کربلا در نیایش های حسینی
اصولا هرچه روح به خدا نزدیکتر باشد، آشفتگی اش کمتر است ، زیرا نزدیکترین نقطه به مرکز دایره، کمترین تکان را دارد و دقیقا" نیایش مجموعه اعمال و رفتاری است که روح آدمی را به معبود جاوید نزدیک می سازد ، دین مبین اسلام به عنوان آخرین نسخه هدایت بشری توصیه ها و موکدات ژرفی در خصوص نیایش دارد و در حقیقت نیایش های اسلام علاوه بر وجوه عبادی فردی خود ، دارای ابعاد دقیق اجتماعی و سیاسی نیز هستند که آئین عبادی سیاسی حج و نماز جمعه از جمله آنهاست.
بزرگترین حماسه تاریخ بشریت نیز از یک آئین نیایشی در مکه مکرمه مشهور به حج ناتمام و از سوی اباعبد الله الحسین(ع) آغاز شده و استمرار این حرکت که به رودرویی مسلحانه با منافقان مسلمان نما در کربلا انجامید تنهاترین جنگی است که لحظه لحظه وقوع و انجامش ، سرشار از نیایشهای پاکان و صالحان خلق کننده آن است طوریکه اینک از پس قرنها هنوز نماز ظهر سید الشهدا(ع) شهره در میان اهل علم و ایمان است و ذکر وقایع این جنگ نابرابر زوایای الهی بودن تمام حرکات جنگ آوران آن را تصدیق می کند.
نیایش های سایر مخلوقات در قرآن
حتی در متون اسلامی نیز پا فراتر از نیایش های انسانها رفته است و قرآن کریم در آیه 41 سوره نور بر نیایش سایر مخلوقات در برابر عظمت خداوند تصریح دارد و می گوید: أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِيحَهُ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِمَا يَفْعَلُونَ؛ آيا ندانستهاى كه هر كه [و هر چه] در آسمانها و زمين است براى خدا تسبيح مىگويند و پرندگان [نيز] در حالى كه در آسمان پر گشودهاند [تسبيح او مىگويند] همه ستايش و نيايش خود را مىدانند و خدا به آنچه مىكنند داناست.
و در این میان گروهی از سوره های قرآن کریم نیز با تسبیح خداوند شروع می شوند که سور مسبحات نیز بدان می گویند.
ادعیه مختلف اسلامی نیز در طول تاریخ به یادگار رسیده است که هر کدام حاوی وجوه متعددی از نیازهای روحی انسانهاست که امروز دعای کمیل منتسب به حضرت علی (ع) و دعای ندبه ویژه امام زمان (عج) در شب و صبح روز جمعه توسط ارادت مندان مهدوی زمزمه می شود و اتفاقا روز جمعه که متعلق به حضرت مهدی(ع) است با برخورداری از این دو آئین عبادی و معنوی به همراه برگزاری نماز جمعه جلوه دیگری در میان ایام هفته یافته است.
نیایش مهدوی؛ آخرین نسخه نجات بشر
بزرگان معاصر نیز پیوسته ضمن استغاثه به درگاه باریتعالی در نیایش های خود مدان دست تمنا به سوی الله گشوده و برای سلامتی حضرت حجت دعا کرده اند ، عالم روشن ضمیر و فقید سعید حضرت آیت الله بهجت رحمته الله علیه می گوید:
حضرت غائب (عج) داراي بالاترين علوم است؛ و اسم اعظم بيش از همه در نزد خود آن حضرت است با اين همه، به هر کس که در خواب يا بيداري به حضورش مشرّف شده، فرموده است برای من دعا کنید. (در محضر بهجت 2/299)
این عالم تازه درگذشته شیعی همچنین می گوید: راه خلاص از گرفتاری ها ، منحصر است به دعا کردن در خلوت برای فرج ولی عصر(عج) ؛ نه دعای همیشگی و لقلقه زبان بلکه دعای با خلوص و صدق نیت و همراه با توبه (در محضر بهجت 2/347)
روايت دارد که در آخر الزّمان همه هلاک مي شوند به جز کسي که براي فرج دعا مي کند، گويا همين دعا براي فرج، يک اميدواري است و يک ارتباط روحي با صاحب دعا است، همين، مرتبه اي از فرج است.(گوهرهاي حکيمانه:115)
نیایش های مهدوی تجدید پیمان با امام عصر(عج)
راز و نیاز و نیایش در مکتب تشیع فقط به گریه و زاری و درخواست نیازهای فردی خلاصه نمی شود بلکه نیایش های اسلامی سرشار از نکته ها و فرازهایی برای تعالی زندگی دنیوی و اخروی افراد است.
همچنین در دعاهایی که به نوعی در ارتباط با موضوع امام عصر (عج)می باشد غنای بیشتری در محتوای این رویکرد مشاهده می شود بطوریکه مثلا" دعای عهد تجدید بیعت با امام حق و ولایت ایشان است.
در این دعا ابتدا خداوند را به اسامی و صفات می خوانیم و بر امام زمان خویش صلوات می فرستیم، سپس فرج (عج) و حضور خویش را در زمان ظهور طلب می کنیم ، در بخشی از این دعا، دست نیاز به آستان الهی بلند کرده، زمزمه می کنیم اللهم انی اجدد له فی صبحه یومی هذا.
زیارت آل یاسین نیز توقیعى است که از ناحیه مقدس امام عصر(عج) صادر گشته که فرموده اند: هر گاه خواستید به ما توجه پیدا کنید همانگونه که خداوند فرمود بگویید: سلام على آل یاسین... .
این زیارت بسیار معتبر و پرمحتواست و در بر دارنده عقیده هر شیعه در زمان غیبت است و آنچه یک شیعه باید در زمان غیبت بداند در آن ذکر شده است.
در این زیارت ابتدا سلام هاى متعددى با مضامین بالا، خطاب به امام زمان(ع) آمده و سپس حضرت را براى عقاید قلبى خود از اقرار به ائمه(ع) و دیگر عقاید تشیع شاهد مى گیرد.
در زیارت یاسین پس از صلوات بر در دعاى بعد از زیارت آل پیامبر(ص) دعاهایى در مورد دعا کننده دارد و بعد صلوات بر حضرت حجت(ع) با القاب مخصوص است و بعد دعاهایى در مورد حفظ و فرج و تأیید و ظهور حضرت و درباره شیعیان آمده است.
آثار روان شناختى نیایش
نیایش از نظر روان شناختى آثار متعددى در روح و روان آدمى دارد که رهایى از تنهایى و بیگانگى، روشن دلى، کاهش ناراحتى ها ، امید و نشاط ، پرورش تمرکز ذهن، برخوردارى از لذّات معنوى ، بر طرف کننده تکبّر ، بازیابى خود و خروج از غفلت از مهمترین آثار نیایش است.
این آثار در مکتب سبز مهدوی وقتی نمود و بروز بیشتری پیدا می کند که دانسته شود آخرین ذخیره الهی برای نجات بشر خود به منتظرانش توصیه کرده است که به دعا و نیایش بپردازند و برای فرجش از خداوند استمداد کنند.